blog sportrevalidatie jan 2021

Geef jij ademtherapie bij spanningsklachten? Behandel je mensen met hyperventilatie? Of zoek je handvatten om patiënten meer te laten ontspannen? In dit blog vind je tips om je adem- en ontspanningstherapie naar een hoger plan te tillen.

3 februari 2021 | Auteur: Nick Muhren | Leestijd: 4 minuten


Spanningsdetector
Je kunt de ademhaling zien als de spanningsdetector van het lijf: het meet de mentale en fysieke spanning in je lichaam. Ademhaling is een grotendeels onbewuste handeling, je denkt er eigenlijk niet over na en gelukkig maar! Dat onbewuste heeft echter ook een keerzijde. Veel mensen herkennen een niet-functionele ademhaling niet, dat maakt het lastig om er iets aan te doen.

Vergelijking met chronische pijn
Een niet-functionele ademhaling is te vergelijken met chronische pijn: hoe langer het bestaat hoe meer lichaamsprocessen erbij betrokken raken. De psychosociale component krijgt na verloop van tijd de overhand. Dat zien we ook bij mensen die herstellen van COVID-19. Waar eerst de fysieke problemen van de ademhaling centraal staan, komen bij langer bestaande klachten de mentale factoren meer naar de voorgrond. Het niet-functionele adempatroon – na bijvoorbeeld een coronabesmetting – is dan niet meer alleen het gevolg van fysieke klachten, maar wordt een op zichzelf staand probleem.

Essentie
De essentie van adem- en ontspanningstherapie is het herstellen van het zelfregulerend vermogen van het lichaam: door in te grijpen op verschillende processen zorg je ervoor dat iemand weer ‘grip’ krijgt op zijn of haar ademhaling. Je zet in feite het zelfregulerende vermogen weer aan.

“Je gaat het pas zien als je het door hebt” – Johan Cruijff

Overspanning ervaren
Pas als je overspanning of een verkeerde ademhaling registreert kun je er iets aan doen. Lichaamsbewustwording is een essentieel proces van de adem- en ontspanningstherapie. Veel mensen ervaren geen overspanning, terwijl het er wel is. Met handgrepen en instructies kun je zorgen dat iemand de overspanning wél waarneemt. Men leert lichamelijke symptomen te herkennen en erbij stil te staan, om er vervolgens iets aan te doen. Je leert je patiënt om zelf de touwtjes in handen te nemen.

blog ademhaling ontspanning 2 feb 2021

Spanningsvermindering
Bij spanningsvermindering draait het om de juiste dosis spanning. Teveel spanning kost energie en breekt vroeg of laat op. Door iemand te leren met de juiste spanning door het leven te gaan kun je een hoop leed besparen. Gerichte oefeningen om met zo min mogelijk energie bewegingen tot stand brengen die het lijf al kent kunnen daar bij helpen. Het idee is dat je met instructies en handgrepen voorwaarden schept zodat de ademhaling zich op een flexibele wijze aanpast. Bij een schrikreactie gaat de ademhaling bijvoorbeeld functioneel omhoog. Ná deze reactie zal de ademhaling zich weer aanpassen naar de juiste setting in de context waarin je je begeeft. Hetzelfde geldt voor alle spanningsverhogende zaken zoals pijn, angst, etc.

Buikademhaling?
Functioneel ademen is niet hetzelfde als een buikademhaling. Soms is een ‘hoog’ of ‘breed’ adempatroon functioneel, soms is de lage ademhaling via de buik beter. Van belang is dat de ademhaling zich onbewust(!) aanpast aan de fysieke en mentale status. Een niet-functionele ademhaling kost energie en iemand herstelt daardoor slechter. Het resetten van een niet-functioneel adempatroon lukt vaak door de aandacht te verleggen. Door het uitlokken van een functioneel adempatroon zónder iemand te laten focussen op de ademhaling herstel je het aanpassingsvermogen van het lichaam. Concentratie, aandachtverschuiving en koppelen zijn kernwoorden bij dit proces. Positieve persoonsgebonden zintuigelijke ervaringen kunnen helpen om de ademhaling te resetten. Denk maar eens aan het lopen met je blote voeten in warm zand op een strand… ontspannen hè?


Meer leren over ademhaling en ontspanningstherapie?

Wil jij je specialiseren in ademhaling en ontspanning? Zoek je handvatten om mensen met hyperventilatie beter te begeleiden? Of wil je meer ademhalingsoefeningen tot je beschikking hebben? Kijk dan eens in onze cursuskalender naar de opleidingen, masterclasses en cursussen over ademhaling- en ontspanningstherapie.

Bekijk de cursussen over ademhaling en ontspanning


Meer lezen?

Verbeteren patiënten met Cystische Fibrose hun houding door gerichte therapie?
Diagnostiek bij kinderen met inspanningsgerelateerde ademhalingsklachten kan beter
Lekker geslapen? Het belang van een goede nachtrust voor CVA-patiënten
Buikdrukverlagende training verbetert tonus en continentie


Geschreven door: Nick Muhren MSc, sportfysiotherapeut en vakreferent bij NPi
Datum: 3 februari 2021