NPi-service Ouderen

Referaten

Normscores voor fitheid van zelfstandig wonende ouderen

Albrecht BM. BMC Geriatrics 2021, met een vertaalslag van dr. Ellen Smulders, hoofddocent master geriatrie fysiotherapie

Fysieke fitheid is een belangrijke voorwaarde om gezond oud te worden en zelfstandig te kunnen blijven wonen. Maar hoe fit is fit genoeg? Hoe sterk of lenig moet je zijn? Wat zijn 'normale' scores? Om daar meer zicht op te krijgen berekenden Duitse wetenschappers normscores voor zelfstandig wonende mannen en vrouwen van 65 tot 75 jaar.

Welke ouderen komen na een heupfractuur in aanmerking voor geriatrische revalidatiezorg?

Dartel D van. Journal of the American Medical Directors Association 2021, met een vertaalslag van dr. Ellen Smulders, hoofddocent master geriatrie fysiotherapie

Niet alle ouderen komen na een heupfractuur in aanmerking voor geriatrische revalidatiezorg. Maar de ouderen voor wie het wel een optie is kunnen niet altijd meteen terecht. Daardoor verblijven ze langer in het ziekenhuis dan nodig is, en dat vertraagt hun herstel. Is het mogelijk om al vroeg in de ziekenhuisfase te voorspellen voor welke ouderen geriatrische revalidatiezorg geschikt is? Nederlandse wetenschappers onderzochten welke factoren een rol spelen.

Waarom lopen oudere vrouwen langzamer dan hun mannelijke leeftijdsgenoten?

Sialino LD. BMC Geriatrics 2021, met een vertaalslag van dr. Ellen Smulders, hoofddocent master geriatrie fysiotherapie

Oudere vrouwen lopen langzamer dan hun mannelijke leeftijdsgenoten: maar hoe komt dat precies? Zijn ze gevoeliger voor negatieve effecten van mentale, fysieke, sociale en leefstijlfactoren, of staan ze meer bloot aan negatieve factoren? Nederlandse wetenschappers analyseerden gegevens uit de Longitudinal Aging Study Amsterdam om daar meer zicht op te krijgen.

Literatuurlijst 2021-5

Hier vind je de meest recente literatuurlijst met daarin open-access studies en internationale publicaties binnen het thema Ouderen.

Eerdere referaten en literatuurlijsten zijn te vinden in het referaten-archief.

Webcasts

Webcast: Geriatriefysiotherapie

Duur: 34:43 min | Spreker: Ward Heij MSc

In deze webcast bespreekt Ward Heij, geriatriefysiotherapeut en revalidatiewetenschapper, welke rol de (geriatrie)fysiotherapeut kan spelen bij het behandelen en begeleiden van kwetsbare ouderen. Inhakend op de actualiteit benoemt hij welke impact COVID-19 heeft op ouderen, en waarom het belangrijk is om ouderen actief mee te laten beslissen over hun revalidatie. Ook beschrijft hij wat resilience inhoudt, een relatief nieuw begrip in de ouderenfysiotherapie, en hoe de therapeut daarop kan inhaken. Hij staat stil bij de mogelijkheden van telerevalidatie om ouderen op afstand te begeleiden en presenteert onderzoeksresultaten hoe de fysiotherapeut op de lange termijn ouderen fysiek actief kan krijgen en houden.

Eerdere webcasts zijn te vinden in het webcast-archief.

Themaberichten

Wie maken de grootste kans om Alzheimer te krijgen?

Bron: Volkskrant, 18 september 2021

Door vergrijzing worden steeds meer mensen getroffen door de ziekte van Alzheimer, de hersen- aandoening die tweederde van alle gevallen van dementie veroorzaakt. 21 september wordt daar nog eens extra bij stilgestaan, op Wereld Alzheimerdag.

Is artrose binnenkort te genezen?

Bron: Dokter Media, 15 september 2021

De ontdekking van een aantal genen die het risico op artrose lijken te vergroten, heeft geleid tot voorbarig hoopgevend nieuws voor patiënten. Een stap in de goede richting voor onderzoekers is namelijk geen garantie voor een nieuwe behandeling of kans op genezing.

Nieuwe genetische marker voor frontotemporale dementie

Bron: LASA Amsterdam UMC, 13 september 2021

Onderzoekers van Alzheimercentrum Amsterdam hebben van miljoenen genetische varianten onderzocht of ze vaker voorkomen bij patiënten met frontotemporale dementie (FTD) in vergelijking tot gezonde personen. Zij vonden een nieuwe genetische marker om het risico voor FTD te bepalen.

Is de oudere patiënt met heupfractuur beter af door multidisciplinaire behandeling?

Bron: NTvG*, 9 september 2021

Oudere patiënten met een heupfractuur zijn mogelijk gebaat bij multidisciplinaire, geriatrische én orthopedische zorg. Recent Nederlands onderzoek liet gunstige resultaten van deze multidisciplinaire aanpak zien. Is dit de toekomst?
*Voor deze bron moet worden betaald.

Nieuwe hoogleraar wil perspectief ouderen laten meetellen in zorg en samenleving

Bron: LUMC, 9 september 2021

Er valt nog veel te verbeteren wat betreft de bijdrage aan en deelname van ouderen in de zorg en de samenleving, aldus directeur van Leyden Academy on Vitality and Ageing Tineke Abma. Dit kan volgens haar door ruimte te maken voor de stem en het perspectief van ouderen. Abma is sinds 1 juli benoemd tot Leidse hoogleraar Ouderenparticipatie.

Elke 4 minuten belandt een 65-plusser op de spoedeisende hulp

Bron: Vrije Univerisiteit Amsterdam, 9 september 2021

In 2019 bezochten maar liefst 109 duizend ouderen een spoedeisende hulp vanwege letsel veroorzaakt door een val. "Gelukkig kun je de kans op een val verkleinen", aldus onderzoeker Maaike van Gameren van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU). "Meer bewegen en oefenen kan het evenwicht en de spierkracht van 65-plussers verbeteren."

'Dementie-onderzoekers staren zich blind op jonge, witte patiënt'

Bron: Erasmus MC, 7 september 2021

Wetenschappelijk onderzoek naar dementie beperkt zich te veel tot een selecte groep van doorgaans witte en relatief jonge patiënten. Dit terwijl dementie zich veel vaker openbaart bij mensen die ver in de 80 zijn en hun wortels hebben in alle windstreken van de wereld.

Nivel onderzoekt hoe mondzorg voor kwetsbare thuiswonende ouderen een structurele plek kan krijgen in zorgprogramma's

Bron: Nivel, 6 september 2021

Mondgezondheid hangt bij ieder individu samen met de algemene gezondheid en het algemene welbevinden. Bij kwetsbare thuiswonende ouderen is er een verhoogd risico op mondproblemen en andere aandoeningen en bovendien op sociaal isolement. Daarom is goede mondzorg bij deze groep extra belangrijk.

Gezond eten verkleint kans op dementie: 'Kies voor groente, fruit en volkoren'

Bron: RTL Nieuws, 4 september 2021

Door gezond te eten kun je de kans op dementie verkleinen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van de Universiteit Maastricht. Het onderzoek laat zien dat dementie al jaren van tevoren opgespoord kan worden op hersenscans van mensen met een ongezonde leefstijl – denk aan zware rokers, drinkers en mensen die alleen maar vet voedsel eten.

Neurologische schade die tot dementie kan leiden vaak al vroeg zichtbaar

Bron: Skipr, 26 augustus 2021

Wie door een ongezonde leefstijl de kans loopt om later dement te worden, heeft vaak op jongere leeftijd al zichtbare schade aan de hersenen. Ook cognitieve problemen, zoals vergeetachtigheid en de juiste woorden niet kunnen vinden, zijn al in een vroeg stadium merkbaar.

Kleinere kans op dementie voor mensen met psychisch uitdagende baan

Bron: Welingelichte Kringen, 21 augustus 2021

Mensen met een geestelijk stimulerende of boeiende baan lopen minder kans om op latere leeftijd dementie te ontwikkelen. Het geheugenverlies begint gemiddeld anderhalf jaar later, dan bij degenen die hun hersens minder uitdagen in hun werk.

Metabolisme verandert met de leeftijd, maar niet precies wanneer we dat verwachten

Bron: Universiteit Maatstricht, 13 augustus 2021

Een internationaal team van wetenschappers heeft voor het eerst nauwkeurig de metabole hoogte- en dieptepunten van het leven in kaart gebracht, van geboorte tot ouderdom. Er zijn veel fysiologische veranderingen die gepaard gaan met opgroeien en ouder worden, denk aan de puberteit of de menopauze. Uit deze nieuwe studie blijkt nu dat de timing van onze ‘metabolische levensfasen’ niet samenvalt met die typische mijlpalen in het leven.

Studie: Wandelen is goed voor de hersenen, zeker op latere leeftijd

Bron: Welingelichte Kringen, 12 augustus 2021

Steeds meer mensen zijn in coronatijd lekker aan de wandel gegaan. En niet voor niets: binnen zes maanden verbetert het geheugen en neemt de witte stof in de hersenen toe, blijkt uit een nieuwe studie onder 60-plussers.

Dit alzheimermiddel werkt niet, zeggen bijna alle experts. Toch wordt het in de VS toegelaten

Bron: Volkskrant, 7 augustus 2021*

De Amerikaanse toezichthouder heeft ondanks een negatief advies van experts een nieuw medicijn tegen Alzheimer goedgekeurd. Veel onderzoekers zijn onthutst. ‘Dit betekent niets voor patiënten.’ *Voor deze bron moet mogelijk worden betaald

Fit en vitaal oud worden: hoe doe je dat?

Bron: Nieuwsbericht LUMC, 3 augustus 2021

Bestaat er een wondermiddel om fit en vitaal oud te worden? David van Bodegom, bijzonder hoogleraar Vitaliteit aan het LUMC, vertelt in zijn PEP-talk over de invloed van meer bewegen en minder stilzitten tijdens alledaagse bezigheden.

Sociaal isolement risicofactor bij diabetes type 2

Bron: Nieuws voor diëtisten, 2 augustus 2021

Mensen die alleen leven, met weinig sociale support, hebben vaker diabetes type 2 en meer complicaties van de ziekte. Dat blijkt uit onderzoek van het Maastricht UMC+.

‘Isolatie ouderen zorgt ook voor minder balans, slappere spieren en meer botbreuken’

Bron: Medicalfacts, 30 juli 2021

Specialisten slaan vandaag alarm omdat veel ouderen vanwege corona vereenzamen. Ze maken zich zorgen over de neveneffecten van het geïsoleerde bestaan van de ouderen. Zo zien ze mensen met beginnende dementie die heel hard achteruit zijn gegaan en naar een verpleeghuis moeten.

‘Zonder taakherschikking kunnen huisartsen de ouderenzorg niet aan’

Bron: Medicalfacts, 28 juli 2021

De coronatijd trekt een enorme wissel op de huisartsenzorg. Onderliggend bestaat er al langer een structureel huisartsentekort dat sommige regio’s zelfs in continuïteitsproblemen brengt. Daarbij veranderen de preferenties van de nieuwe generatie huisartsen over de beroepsuitoefening en worden steeds meer eisen gesteld aan de medische coördinatie in het kader van de vergrijzing.

Lees jij NPi-service referaten liever in PDF of rechtsteeks op de website?

Laat het ons weten

Al tien jaar publiceren we onze NPi-service referaten in PDF. En al tien jaar zijn onze lezers tevreden over de service: in 2020 scoorden we gemiddeld weer een 8-. Maar ook datgene wat goed is verdient onderzoek. Daarom horen wij graag of de huidige manier van publiceren (in PDF) naar wens is, of dat je liever zou zien dat de referaten rechtstreeks op de website worden geplaatst, zoals onze blogs.

Richtlijn voor aanpak eenzaamheid onder ouderen

Bron: Skipr, 27 juli 2021

In opdracht van ZonMW en V en VN is een richtlijn gepubliceerd voor zorg aan ouderen met eenzaamheidsproblemen. De richtlijn is bedoeld voor wijkverpleegkundigen en ziekenverzorgenden.

Meer informatie over de NPi-service